Nazwy topograficzne ze Zbrosławic


Share
Nazwy topograficzne ze Zbrosławic
Głosuj

Poniżej wymienione nazwy topograficzne (Flurnamen) powstały w czasach 20-lecia międzywojennego,

kiedy reżim nazistowski zamierzał usunąć wszelki ślady polskości Górnego Śląska, w tym również wyrażające się w stosowanych przez ludnośc miejscową określeniach pól, zagajników, czy też innych elementów krajobrazu.

Poniższe zestawienie nie jest oczywiście kompletne, zawiera tylko nazwy znajdujące się w zespole: Urząd ds. spraw Górnośląskiego Krajoznawstwa w Opolu, sygn. 27, Archiwum Państwowego w Opolu. Brakuje szczególnie nowszych, funkcjonujących obecnie nazw topograficznych. Stąd moja gorąca prośba – w pierwszym rozdziale monografii dot. Zbrosławic jest umieszczony w miarę pełny katalog nazw topograficznych z terenu obecnych Zbrosławic (a więc i Kępczowic oraz Nierady). Niestety moja znajomość terenu jest dosyć skromna. Jeśli więc ktoś zna chociaż jedną z poniższych (oraz inne) nazwę, związane z nią opowieści (nawet bardzo bajkowe), proszę o kontakt.

Za wszelkie informacje z góry dziękuję.

Wybrane nazwy terenowe

  • An der Drama – potoczne określenie łąk i pól w dolinie Dramy
  • Olszyna – krzewy olch [Erlengebusch] i w dolinie Dramy, na południe od dominium
  • Im Dorfe
  • Der Pfarrberg
  • Am Pfarrberge – wszystko co leży wokół kościoła i plebanii
  • Kiesberg – wcześniej zwane również Sandberg
  • Am Kiesberge – propozycja autora spisu na określenie niedawno zasiedlonego obszaru w pobliżu Kiesbergu.
  • Białońberg (również Białońsberg) – nazwa pochodząca od nazwiska właściciela gruntu. Autor proponował, aby nie przenosić bezpośrednio tej nazwy na język niemiecki (jako Weißberg), ale użyć formy Hellerberg, uważając iż obrazuje to lepiej opisywany teren, nie zalesiony a więc „jasny”.
  • Am Hellenberg – propozycja dla pól wokół ww. nazwy.
  • Farskie – są to pola należące do proboszcza.
  • Priesterteich – niewielki trójkąt pomiędzy drogami z niewielką ilością wody, kiedyś zwany także Księżystowek
  • Raschkahöhe – używana częściowo przez miejscowych, wywodzące się od nazwiska właściciela gruntu, nazwa. Przy tej okazji można jaskrawo zauważyć jak dalece posuwali się „topograficzni germanizatorzy”. Autor proponuje bowiem, aby nazwę tę zmienić na Raschkehöhe, licząc że sam właściciel wykorzysta tę okoliczność i zmieni swoje mało niemiecko brzmiące nazwisko na Raschke.
  • Um die Raschkehöhe – propozycja nazwy dla całego północnego trójkąta
  • Pacula (także Paciula) – autor przypuszcza, że chodzi tu albo o polskie nazwisko Pacek lub staropolskie paca od pacyna. To drugie wydaje mu się bardziej prawdopodobne ze względu na gliniastą glebę w tym miejscu. Wymienia on jeszcze trzecią wersję pochodzenia tej nazwy za którą opowiadali się miejscowi, twierdząc, że chodzi tu o miejsce, gdzie kiedyś pasło się bydło (od słowa pasić). Propozycja nowej nazwy to Hutenfeld lub Lehmflur.
  • Brzezina – pola obsadzone brzozami sięgające Wilkowic. Wspomina też, iż w 1723 r. został jako Brozina przyłączony do Zbrosławic. Kiedyś stał tam las brzozowy.
  • Siedlung – obejmował krótko przedtem podzielone pola majątku, po obu stronach drogi. W przeciwieństwie do Kępczowic, teren ten nie otrzymał specjalnej nazwy.
  • Am Schlosse – okolica obszaru dworskiego. Część zabudowań majątku nosiła nazwę Cesarsko, ale nazwa ta już wtedy była na wpół zapomniana. Pochodziła ona zapewne z czasów, gdy w majątku pracowali robotnicy pochodzący z Galicji, zwani przez Górnoślązaków „cesaroki”.
  • An der Straße nach Tarnowitz – propozycja nazwy dla pól laryszowskich i łąk ptakowickich, na których znajduje się ujście sztolni Fryderyka.
  • An der Grenze – propozycja autora spisu
  • Bauernäcker – propozycja autora spisu
  • Mittelgutsfeld – propozycja autora spisu
  • Piosek (także Na Piosku) – gospodarstwa przy starej drodze do Ptakowic. Autor zaznacza, że mieszkańcy mówią coraz częściej jednak Am Sande, ponieważ w Zbrosławicach stosunkowo żadko mówi się po polsku, dlatego ta druga forma powinna być obowiązująca.
  • Lange Schluch – (związane z Ptakowicami)
  • An der Schlucht – propozycja terenu wokół
  • Alter Cholerafriedhof – już wtedy nie było po nim śladu, niewielu mieszkańców też cokolwiek o nim słyszało. Wspomina też o jakimś lasku sosnowym w tym miejscu.
  • Dąbrowa – teren porosły dębami, rzadko używana nazwa
  • Am Kalkofen – wapiennik był nadal w użyciu.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *