Szkoła w Zbrosławicach


Share
Szkoła w Zbrosławicach
Głosuj

Pierwsze wzmianki na temat szkoły w Zbrosławicach,

jakie udało mi się znaleźć pochodzą z drugiej połowy XVII w. W kronice parafii pod rokiem 1679 (dane pochodzą z protokołu wizytacyjnego) wspomniany został organista Walenty Weselik, będący zarazem rektorem szkoły. Dowiadujemy się że posiadał dom i ogród, a jego wynagrodzenie to 18 talarów.

Kolejna informacja pochodzi z 1687 r. Wizytator nie podał nam jednak nazwiska nauczyciela, informując zaledwie, że zwyczajowo był nim organista. Niewykluczone, że mamy do czynienia nadal z wyżej wspomnianym W. Weselikiem. Dowiadujemy się za to, że był to znakomity nauczyciel i szkoła prowadzona była wzorowo. Jednakże sam budynek, którym powinien był opiekować się kolator znajdował się w tak złym stanie, że była to praktycznie już ruina. Można przypuszczać, że sytuacja finansowa nauczyciela również nie była najlepsza, ponieważ – jak pisał wizytator w 1687 r. kolator wszystkie należne mu pieniądze pobierał i przechowywał w Wieszowie, gdzie miał siedzibę. Z pieniędzy tych powinien opłacać nauczyciela, a także kupować rzeczy potrzebne dla kościoła. Jednakże od dawna już nic nie dał, dlatego wnioskowano o powołanie komisji do zbadania wysokości kapitałów, jakimi dysponowała parafia.

Dziesięć lat później, podczas wizytacji w 1697 r., szkoła oceniona została również bardzo pozytywnie. Prowadził ją Franciszek Kapnicius, będący oczywiście także organistą.

Z początku XIX w. posiadamy wreszcie pełniejsze dane na temat szkoły w Zbrosławicach.

W pierwszej połowie tego stulecia istniała tam jedna szkoła, do której uczęszczały również dzieci z Kępczowic, prowadzona przez jednego nauczyciela.
Pojawiły się również informacje na temat samego budynku szkoły. O budynku z poprzednich stuleci wiemy tylko, że takowy istniał oraz, że pod koniec XVIII w. był już ruiną.
W pierwszej połowie XIX w. pracował tam Laurenz Muthwil, który był jednym z najdłużej pracujących w Zbrosławicach nauczycieli. Uczył tam jeszcze przez kilka lat, 27 lipca 1859 r. obchodził swój jubileusz 50-lecia pracy nauczycielskiej. Rok później przeszedł na emeryturę. Jego następcą został nauczyciel z Joseph Schwan.

Cały czas w zbrosławickiej szkole uczył tylko jeden nauczyciel, który – pomijając fakt dużej absencji – musiał dawać sobie radę ze znaczną liczbą uczniów. Przykładowo w 1864 r. uczył on 160 dzieci.
Pod koniec 1874 r. doszło do przykrego incydentu w historii szkolnictwa na terenie Zbrosławic. We wrześniu tego roku poznajemy kolejnego nauczyciela miejscowej szkoły Ernsta Rukopa. Był on jednak najprawdopodobniej tylko tymczasowo zatrudniony w Zbrosławicach, które nie miały wtedy nauczyciela, gdyż Schwan został na podst. § 174 i 176 kodeksu karnego, 25.02.1875 r. drugi raz już oskarżony przez sąd przysięgłych (Schwurgericht) i osadzony na trzy lata w więzieniu w Raciborzu.

Na początku XIX w. szkoła zbrosławicka była parterowym budynkiem składającym się z dwóch klas, murowanym ze spadzistym dachem, o wymiarach 17,20 m na 10,30 m. Służył on jednocześnie jako mieszkanie dla organisty (określany jako Küsterschule).
W 1872 r. został on podwyższony o jedno piętro. Od tego czasu obydwie klasy znajdowały się na piętrze, zaś między nimi było pomieszczenie na pomoce szkolne. Parter zaś przeznaczono na mieszkanie dla nauczyciela.

W 1930 r. postanowiono wybudować nowy budynek szkolny.

Warto może wymienić wszystkie te osoby, uczestniczące w zebraniu 22.05.1930 r. dotyczącym właśnie tej kwestii. Najpierw zarząd kościoła (Kirchenvorstand – w pewnym sensie odpowiednik dzisiejszej rady parafialnej): proboszcz Sobotta oraz Pischzan i Nowara z Wilkowic, Macioszek, Horzella i Konopka z Miedar, Kowoll z Kępczowic, Borner, Zientek, Kitzka, Minkus i Kandzia ze Zbrosławic. Następnie patroni kościoła i szkoły: hr. Henckel von Donnersmarck auf Brynnek, którego reprezentował dr. Wasner oraz Baildon, właściciel dobra rycerskiego ze Zbrosławic, który był jednocześnie przewodniczącym zarządu szkoły. Pozostali członkowie zarządu to: Borner, Minkus, Thometzki, Schinol, Josef Katzmarek. Wreszcie na końcu przedstawiciele gminy Zbrosławice: Minkus, sołtys Zbrosławic oraz Ledwoń, Josef Kandzia, Anton Fuhrmann, Josef Katzmarek, Emil Minkus, Alois Kitzka, Schinol, Matuschik, Hallor wraz z ławnikami w osobach Baildona i Bornera.

Szkoła w Zbrosławicach. Dawna Schlageter-Schule

Szkoła w Zbrosławicach. Dawna Schlageter-Schule

Uroczystości poświęcenia nowej szkoły w Zbrosławicach – wg zaproszenia przewodniczącego zarządu szkoły Przibyli dla dyrektora rejencji dr. Weigla – miały miejsce w czwartek, 8 sierpnia 1931 r.

Znana jest ona starszym mieszkańcom Zbrosławic, u których budzą się wspomnienia na hasło Schlageter-Schule, ponieważ szkoła ta, jako jedna z nielicznych miała własną nazwę, którą nadano jej w 1937 r.

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *